Bài viết xin chia sẻ một góc nhìn về Phương pháp Wyckoff gắn với các giai đoạn tăng và giảm liên tiếp nhau của một chu kỳ kinh tế bình thường và mang tính lặp lại qua các thời kỳ.
Chúng ta sẽ sử dụng mối liên hệ giữa Trái phiếu (Bonds), Cổ phiếu (Stocks) và Hàng hóa (Commodities) vào việc phân tích các giai đoạn Phục hồi, Tăng trưởng, Đạt đỉnh và Suy thoái của một chu kỳ kinh tế.
- Giai đoạn 1 : Đầu tiên, trái phiếu sẽ đại diện cho lãi suất. Khi nền kinh tế tăng trưởng chậm lại, lãi suất sẽ có xu hướng giảm để kích thích tăng trưởng trở lại, khiến tiền rẻ trong nền kinh tế bắt đầu xuất hiện. Giai đoạn 1 này thuộc cuối chu kỳ suy thoái do lãi suất thấp nên giá trái phiếu sẽ tăng, tuy nhiên nhu cầu đầu tư và chi tiêu trong nền kinh tế chưa cao nên chứng khoán (cổ phiếu) và hàng hóa vẫn tiếp tục xu hướng giảm.
- Giai đoạn 2 : Tiền rẻ trong nền kinh tế đã nhiều hơn, người dân ngoài những nhu cầu thiết yếu sẽ chi tiêu thêm vào các dịch vụ và hàng hóa khác không thiết yếu cũng như có các khoản khác đầu tư vào cổ phiếu, bất động sản, tài sản rủi ro… giúp thị trường chứng khoán bắt đầu tăng, giá trái phiếu vẫn tiếp tục tăng trong môi trường lãi suất thấp. Trong khi đó việc chi tiêu nhiều hơn vào hàng hóa và dịch vụ khiến các nhà sản xuất sẽ cần nhiều nguyên vật hơn để đáp ứng nhu cầu từ người dân, điều này sẽ khiến giá nguyên vật liệu đầu vào bắt đầu gia tăng và là nguyên nhân đẩy tỷ lệ lạm phát tăng sau này.
- Giai đoạn 3 : Cổ phiếu vào chu kỳ tăng mạnh khi tiền rẻ tiếp tục tràn ngập thị trường, trái phiếu cũng tiếp tục tăng với lãi suất thấp. Giá cả hàng hóa cũng tăng theo khi nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của người dân tiếp tục gia tăng.
- Giai đoạn 4 : Giá cả hàng hóa tăng mạnh khiến tỷ lệ lạm phát tăng, lãi suất lúc này cũng rục rịch tăng theo khiến giá trái phiếu giảm, cổ phiếu vẫn tiếp tục tăng nhưng ở giai đoạn đỉnh điểm, hàng hóa tiếp tục tăng mạnh.
- Giai đoạn 5 : lãi xuất tiếp tục tăng khiến trái phiếu và cổ phiếu tiếp tục xu hướng giảm, hàng hóa vẫn tăng mạnh trong giai đoạn này do lạm phát cao.
- Giai đoạn 6 : Lãi suất lên đến gần mức đỉnh điểm và tiền rẻ không còn trên thị trường khiến cho việc đầu tư cũng như nhu cầu chi tiêu của người dân giảm, dẫn đến cả 3 thị trường Trái phiếu, Cổ phiếu, Hàng hóa đều giảm. Nền kinh tế bắt đầu bước vào suy thoái.
Để lấy ví dụ minh họa, bài viết này sẽ sử dụng chỉ số SPDR S&P 500 ETF TRUST (SPY) – đại diện cho cổ phiếu, Ishare 20+ Year Treasury Bond ETF (TLT) – đại diện cho trái phiếu và Invesco DB Commodity Index Tracking Fund (DBC) – đại diện cho hàng hóa trong việc phân tích.
Chúng ta sẽ để ý cả 3 loại tài sản bao gồm cổ phiếu, trái phiếu và hàng hóa sẽ biến động tùy theo từng giai đoạn của một chu kỳ kinh tế như biểu đồ phía trên :
- Giai đoạn 1 : Trái phiếu tăng, cổ phiếu và hàng hóa giảm.
- Giai đoạn 2 : Trái phiếu, cổ phiếu tăng, hàng hóa giảm.
- Giai đoạn 3 : Cả 3 tài sản này đều tăng.
- Giai đoạn 4 : Trái phiếu giảm, cổ phiếu và hàng hóa tăng.
- Giai đoạn 5 : Trái phiếu giảm, cổ phiếu giảm và hàng hóa tăng.
- Giai đoạn 6 : Cả 3 tài sản này đều giảm.
Đây là 6 giai đoạn cơ bản của một chu kỳ kinh tế bình thường, tuy nhiên trên thực tế chứng khoán sẽ có những hiệu ứng đi trước mà chúng ta thường hay thấy một sự so sánh vui trong thị trường tài chính giữa một bên là “Wall Street – Chứng khoán” và một bên là “Main Street – Chu kỳ kinh tế”.
Trong giai đoạn đầu, nền kinh tế đi vào cuối suy thoái dòng tiền thông minh đã bắt đầu mua gom cổ phiếu khiến thị trường có những dấu hiệu tạo đáy. Các giai đoạn tiếp theo tăng giá, tạo đỉnh, giảm giá chứng khoán cũng thường đi trước các giai đoạn của một chu kỳ kình tế bình thường.
Gắn các giai đoạn Tích lũy (Accumulation), Đẩy giá (Markup), Phân phối (Distribution), Giảm giá (Markdown) của phương pháp Wyckoff vào thị trường chứng khoán, chúng ta cũng sẽ thấy nó thường đi khá khớp với một chu kỳ kinh tế. Và nếu biết được chúng ta đang ở giai đoạn nào trong chu kỳ, sẽ giúp ích được khá nhiều trong việc mua bán cổ phiếu trên thị trường.
Ở thời điểm hiện tại, nhìn vào diễn biến của 3 loại tài sản khi trái phiếu đã có tín hiệu tạo đáy trong thời gian gần đây, trong khi cổ phiếu đang trong xu hướng đi xuống nhẹ (Sideway down) và hàng hóa vẫn đang trong nhịp xuống sau khi từ vùng đỉnh đầu tháng 06/2022. Khả năng chúng ta đã trải qua xong giai đoạn 6 và bước vào giai đoạn 1 tức là giai đoạn cuối suy thoái của chu kỳ kinh tế chính, đây cũng là thời điểm thị trường chứng khoán vào giai đoạn tạo đáy tích lũy trở lại (Accumulation) cho một chu kỳ tăng giá mới.